"Gezonde duinen groeien met de zeespiegel mee"
In dit interview uit 2024 vertelt projectleider Martijn over het belang van stuivende duinen. Hij legt uit waarom we 'kerven' in de duinen bij Castricum hebben laten graven. En hoe die de biodiversiteit én de zeeveiligheid versterken.
Hoe versterken deze kerven het duingebied?
In de Zuidernollen bij Castricum heeft PWN vijf kerven laten maken in de zeereep, de eerste duinenrij. Graven in de duinen die ons tegen de zee beschermen: waarom zouden we dat doen? Martijn, projectmanager Dynamisering Castricum, legt het uit. "Gezonde duinen groeien met de zeespiegel mee."
De duinen moeten ons toch beschermen tegen de zee? En nu gaat PWN erin graven?
"Het lijkt misschien niet voor de hand te liggen om kerven in de zeereep, de hoge duinenrij meteen aan het strand, te maken. Toch is het dat wel. Tot ongeveer 1990 legden we in Nederland de duinen zo veel mogelijk vast. We plantten veel helmgras, waarvan de wortels het zand vasthouden. De zeereep werd op deze manier omgevormd tot een soort statische dijk.
Nieuwe inzichten sinds de jaren 1990
Inmiddels weten we dat een zeereep als statische dijk niet altijd veilig is. Het is belangrijk dat zand vanaf het strand 'naar binnen' kan waaien, zodat het duingebied in beweging blijft. Duinen worden ook wel het 'landschap van de eeuwige jeugd' genoemd. Ze moeten kunnen stuiven om zich te kunnen verjongen en hoog en sterk te worden. Zeker nú is het belangrijk dat onze duinen met de zeespiegelstijging meegroeien."
Hoe werkt dat, duinen die meegroeien met de zeespiegelstijging?
"Rijkswaterstaat spuit regelmatig kalkrijk zand op of vóór het strand op. De wind blaast dat zand door de kerven de duinen in. Dit 'nieuwe' zand maakt een breed stuk van de duinen hoger en sterker. Zo versterken de kerven de zeewering juist."
Maar hoe erg is het als duinzand niet kan bewegen?
'Kalk gaat verzuring tegen. Als er geen kalkrijk zand inwaait, verzuurt de duinbodem steeds verder. Daar profiteren als eerste snelle groeiers als grassen en bramen van. Na verloop van tijd groeit het duin helemaal dicht met struiken en bomen. De planten en dieren van de duinen, die schrale omstandigheden en stuivend zand nodig hebben, kunnen er niet meer leven. Kortom: als zand niet kan stuiven, kunnen de duinen niet groeien én neemt de hoeveelheid plant- en diersoorten af."
