Elk bos een eigen verhaal
Sommige bossen zijn grillig gevormd door de zoute zeewind. Andere zijn in kaarsrechte rijtjes door mensen aangeplant. Op deze pagina vind je prachtige wandelingen door de Noord-Hollandse duinen. En uitleg waarom we soms bomen kappen om de totale duinnatuur te versterken.
Open duinbossen
Bij een bos denk je al snel aan bomen die dicht bij elkaar staan, toch? Het open duinbos is anders: hier staan 'slechts' 30 tot 60 bomen per voetbalveld. Daardoor voelt het soms meer als een savanne dan een bos!
Open duinbossen zijn vaak plekken waar kustbewoners vroeger hun vee lieten grazen. Nu grazen hier Schotse hooglanders en paarden.
Naaldbossen
Bijna alle naaldbossen in het duin zijn geplant aan het begin van de 20e eeuw. Het aanleggen van bos zorgde in Noord-Holland voor banen. En in Zuid-Limburg voor materiaal dat gebruikt kon worden in de mijnen.
De naaldbomen zijn dus allemaal ongeveer even oud en staan dicht op elkaar.
Gemengde bossen
Naaldbomen, loofbomen, jonge bomen, oude bomen en zelfs dode bomen; in een gemengd bos kom je ze allemaal tegen.
Tussen de bomen groeien bloemrijke kruiden. Die trekken insecten aan: de basis voor al het andere leven. De bosranden tussen bos en grasland, zijn daardoor de plekken met de hoogste biodiversiteit van het hele duingebied.
Beheer van bomen en bossen
Met onze boswachters, vrijwilligers en ecologen zorgen we goed voor onze bossen. Hoeveel en welke zorg een bos nodig heeft, verschilt per bos. Soms verwijderen we exoten of leggen we boszomen aan. En heel af en toe besluiten we een stuk bos te verwijderen.
Waarom bomen kappen soms de beste oplossing is
Als natuurliefhebbers begrijpen we heel goed dat mensen verdrietig of boos kunnen worden van het kappen van bomen. Om de unieke duinnatuur te behouden, is het af en toe toch nodig. Als we ingrijpen, is dat altijd vanuit ons groene hart. En altijd met een goede reden.
1. Kwetsbare open duinen beschermen
Veel zeldzame planten en dieren kunnen alleen leven in open, voedselarme duinen. Door vroegere aanplant van bos, ontwatering en luchtvervuiling groeien de duinen op sommige plekken langzaam dicht. Daarom maakt PWN op sommige plekken het bos weer open. Zo kan het zand weer stuiven en blijft de natuur gezond.
2. Veiligheid en waterleidingen beschermen
Bij storm kunnen takken afbreken of bomen omvallen. Langs paden verwijderen we daarom soms dode of beschadigde bomen om bezoekers veilig te houden. In de duinen liggen belangrijke waterleidingen. Groeien daar bomen bovenop? Dan kunnen hun wortels voor schade zorgen. Op die plekken halen we bomen weg. We zorgen ervoor dat het landschap natuurlijk blijft. En dat (nieuwe) planten en dieren ruimte krijgen.
3. Natuurlijker bos ontwikkelen
Veel bossen in de duinen bestaan uit naaldbomen van dezelfde leeftijd. Ze verjongen niet vanzelf. Daarom halen we sommige oude bomen weg. Op die manier komt er ruimte voor jonge loofbomen. Het hout laten we vaak liggen, omdat dit goed is voor het bos. Ook maken we op sommige plekken een geleidelijke overgang van open terrein naar bos. Deze ‘zonnige zomen’ zijn belangrijk voor vlinders, vogels en kleine zoogdieren.
4. Cultuurhistorie behouden
PWN beheert ook historische landgoederen, zoals Landgoed Marquette in Heemskerk. Om deze bijzondere plekken te behouden, verwijderen we soms bomen.
Boswandeling 'Van houthakker naar specht'
Startpunt
Bezoekerscentrum De Kennemerduinen. Zeeweg 12, 2051 EC Overveen
Paaltjes
Volg de houten paaltjes met groene rand.
Lengte
3,5 km
Boswandeling 'Van kalkrijk naar kalkarm'
Startpunt
Woudweg, tegenover Gasterij 't Woud. Herenweg 95, 1861 PD Bergen
Paaltjes
Volg de paaltjes met groene driehoek.
Lengte
5,3 km
Van blokkerend bos naar sterkere duinen in Bergen
In Bergen aan Zee stond een dicht dennenbos. Het werkte als een 'natuurlijk windscherm', dat verstuiving van zand door de wind tegenhield. Het achterliggende gebied, het Lange Vlak, groeide dicht. En daardoor verdwenen duinsoorten zoals buntgras, blauwvleugelsprinkhaan, bijen en korstmossen.
Samen met de Provincie Noord-Holland hebben we in 2023 het bos weggehaald, zodat de duinen weer konden stuiven. Door die ingreep is een veel groter gebied achter het bos nu weer gezond aan het worden.
In de video zie je hoe we dat deden.