Input voor je omgevingsvisie en -plan

Toelichting

Energiesystemen die gebruikmaken van aardwarmte of bodemwarmte, brengen risico’s van nog onbekende omvang met zich mee voor de kwaliteit van het grondwater. De belangrijkste zijn:

• Het doorboren van bijvoorbeeld een afdekkende kleilaag of anderszins verstoren van grondwaterlagen

• Risico’s op lekkage met vervuilende stoffen

• Ongewenste opwarming van het grondwater

Voorbeelden

• Infiltratiegebied Noord-Hollands Duinreservaat

• Winning Laren

• Warmtenetten in Hoorn

“Wij dragen zorg voor de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening, voor nu en de toekomst. We voorkomen grond- en oppervlaktewaterverontreiniging zoveel mogelijk door in onze grondwaterbeschermingsgebieden en infiltratiegebieden vervuilende activiteiten te weren. We zijn voorzichtig met infiltratie van hemelwater op plaatsen waar de bodem verontreinigd is. Bij de aanleg van voorzieningen in de ondergrond voor energieopwekking nemen we de bescherming van de grondwaterwingebieden in acht.” “In waterwingebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en boring vrije zones zijn bodemenergiesystemen niet toegestaan. Geothermie is nooit toegestaan in de drinkwaterbeschermingsgebieden.” “Om de bedreiging van bovengrondse activiteiten op de grondwaterkwaliteit en drinkwatervoorziening te minimaliseren, worden de ruimtelijke beschermingsregels voor drinkwaterbeschermingsgebieden van de provincie aangehouden.”

De provincie is leidend in de bescherming van grondwater dat bestemd is voor de openbare drinkwatervoorziening. De wettelijke grondslag hiervoor staat in artikel 2.18, eerste lid, onder c van de Omgevingswet. De gemeente volgt hierin het beleid en de regels die hiervoor zijn opgenomen in de provinciale omgevingsvisie en omgevingsverordening.

Naast rechtstreeks werkende regels kan de provincie in de omgevingsverordening ook instructieregels opnemen voor de gemeentelijke omgevingsplannen. De provincie Noord-Holland heeft vooralsnog geen instructieregels gesteld voor het omgevingsplan met betrekking tot grondwaterbescherming, maar kan dit in de toekomst wel nog gaan doen.

Los daarvan is het in ieder geval belangrijk om de regels in het omgevingsplan af te stemmen op de regels die in de omgevingsverordening staan voor grondwaterbeschermingsgebieden.

Lozen van water vanuit zwembaden en jacuzzi’s

1. Met het oog op het doelmatig beheer van afvalwater en het beschermen van het milieu wordt water vanuit een zwembad of jacuzzi op particuliere percelen, waaraan desinfectiemiddelen of andere chemicaliën zijn toegevoegd, geloosd op het vuilwaterriool. 2. De geloosde hoeveelheid afvalwater is niet meer dan <x> m3/u. Bron: Bouwstenen voor Waterregels Noorderkwartier (2026) artikel 3.E

Vanwege de toenemende ruimtedruk ondergronds wordt het verleggen van leidingen moeilijker en duurder. Leidingen in de grond moeten zo lang mogelijk ongestoord blijven liggen. Verleggen brengt hoge maatschappelijke kosten en veiligheidsrisico’s voor de drinkwatervoorziening met zich mee.

Graafwerkzaamheden van derden veroorzaken 30 tot 35% van de lekkages in waterleidingen. Als uitvoerende partijen weten waar drinkwaterleidingen liggen, dan kunnen zij beschadigingen door graafwerkzaamheden voorkomen.

Voorbeeld

Leidingwerk voor de distributie van drinkwater ligt overal in de provincie Noord-Holland.

“Wij dragen zorg voor de boven- en ondergrondse infrastructuur die nodig is voor de distributie en levering van drinkwater. Bij ruimtelijke ontwikkelingen waarborgen we de duurzame veiligstelling van boven- en ondergrondse drinkwaterinfrastructuur. Bij ontwikkelingen in de ondergrond houden wij rekening met de verschillende gebruikers van de ondergrond, zoals bijvoorbeeld energie, riolering en drinkwater.” “Bij de aanleg van nieuwe infrastructuur en nieuwe stedelijke inrichting, zoals bijvoorbeeld bij het plaatsen van bomen, zoeken we naar oplossingen waarbij de temperatuur in het drinkwaterleidingnet niet te hoog oploopt. Bijvoorbeeld door slim gebruik te maken van de schaduw die bomen, groenstroken of gebouwen bieden.” “Transportleidingen voor drinkwater worden planologisch beschermd in de gemeentelijke Omgevingsplannen zodat het verleggen van leidingen, wat beschadigingen kan veroorzaken, voorkomen wordt. Er worden afspraken gemaakt over de planning van onderhoud aan het leidingnetwerk.”

“Wij dragen zorg voor de boven- en ondergrondse infrastructuur die nodig is voor de distributie en levering van drinkwater. Transportleidingen, de hoofdstructuur van het drinkwaternet, nemen we op in ons omgevingsplan zodat deze zichtbaar is en er bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening mee wordt gehouden. Dit voorkomt stagnatie van werken en hoge maatschappelijk kosten voor het onnodig omleggen van leidingen."

Algemene regel plaatsen van objecten

Objecten die in het beperkingengebied drinkwaterleidingen worden geplaatst, zijn eenvoudig te verplaatsen.

Bron: Staalkaart VEWIN (2023) Artikel 5.ae.

Afstand tot drinkwaterinfrastructuur

1. De afstand tussen de drinkwaterinfrastructuur en andere ondergrondse netten is ten minste de afstand, bedoeld in NEN7171.

2. Met een maatwerkvoorschrift kan worden afgeweken van de in het eerste lid opgenomen afstand.

Bron: Bouwstenen voor Waterregels Noorderkwartier (2026) Artikel 6.A. Neem in het omgevingsplan in afstemming met het drinkwaterbedrijf een beperkingengebied drinkwaterleidingen op, dat de vitale transportleidingen geografisch definieert.

Aanwijzing vergunningplichtige gevallen beperkingengebied drinkwaterleidingen

1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning in het beperkingengebied drinkwaterleidingen: a. Te graven, als de diepte van de graafwerkzaamheden meer is dan 80 cm; b. De grond op te hogen; c. Bomen te planten; of d. Verharding aan te brengen.

2. Het verbod geldt niet voor werkzaamheden die nodig zijn voor de aanleg of instandhouding van de drinkwaterleiding.

Bron: Bouwstenen voor Waterregels Noorderkwartier (2026) Artikel 6.B.

Aanvraagvereisten omgevingsvergunning

Bij de aanvraag voor een omgevingsvergunning worden de volgende gegevens en bescheiden verstrekt:

1. De locatie van de werkzaamheden;

2. Een omschrijving van de aard van de werkzaamheden;

3. Bij graven, hoe diep er wordt gegraven in cm;

4. Bij ophogen, de omvang van de ophoging;

5. Bij het aanbrengen van verharding: het aantal m2 en type verharding;

6. Bij een boring: het boorprofiel; en

7. Een omschrijving van de maatregelen die worden genomen ter bescherming van de aanwezige drinkwaterleidingen.

Bron: Bouwstenen voor Waterregels Noorderkwartier (2026) artikel 6.C

Beoordelingsregel omgevingsvergunning beperkingengebied drinkwaterleidingen

De omgevingsvergunning voor werkzaamheden in het beperkingengebied drinkwaterleidingen wordt alleen verleend als:

1. De kans op beschadiging van de drinkwaterleidingen verwaarloosbaar is;

2. De drinkwaterleidingen niet belemmerd komen te liggen; en

3. De drinkwaterleidingen niet teveel opwarmen.

Bron: Bouwstenen voor Waterregels Noorderkwartier (2026) artikel 6.D. We raden je aan om PWN als adviseur voor de omgevingsvergunning te raadplegen.