PWN zuivert vooral water uit het IJsselmeer tot drinkwater. Dat doen we onder andere op onze locatie in Andijk. In dat gebied zien we de kwaliteit van het gezuiverde water soms afnemen, als het langere tijd in de leidingen zit. Het gevolg: bacteriegroei en bruin water. Om dat te voorkomen, doen we onderzoek naar de oorzaken en oplossingen. Matthijs Rietveld (beleidsadviseur Drinkwater) en Pieter Roskam (projectmanager installaties) vertellen wat daarbij komt kijken.
De zuivering van IJsselmeerwater gebeurt op verschillende locaties en op verschillende manieren. Een deel van het ingenomen water zuiveren we in Andijk, waarna we het vervoeren naar de duinen. Daar filtert het duinzand het verder. Een ander deel zuiveren we in onze installatie in Andijk direct tot drinkwater.
In het gebied waar we dit drinkwater leveren, zien we dat de kwaliteit soms afneemt als het water langere tijd in de leidingen zit. Dit gebeurt vooral in de zomer, wanneer het IJsselmeerwater en de bodem warmer zijn. In het gezuiverde water zitten relatief veel voedingsstoffen. Daardoor kunnen bacteriën bij hogere temperaturen makkelijker groeien. Het water kan hierdoor bruin kleuren en de kans op ongewenste bacteriegroei neemt toe.
Het drinkwater van PWN is schoon en veilig – en dat willen we zo houden. Daarom onderzoeken we hoe we bacteriegroei kunnen voorkomen, tot aan de kraan.
In deze video nemen Matthijs en Emmanuelle je mee in het onderzoek naar bacteriegroei en waterzuivering.
In dit onderzoek vergelijken we drie verschillende zuiveringsmethoden:
De bestaande zuivering, zonder extra zuiveringsstap.
De bestaande zuivering met aan het eind een zandfilter als extra stap in plaats van microzeven en chloordioxide.
Een mengsel van 40% drinkwater van de bestaande zuivering en 60% RO-water (omgekeerde osmose of hyperfiltraat). RO-water is water waar bijna alle stoffen uit zijn gehaald via omgekeerde osmose of hyperfiltraat. Door calcium toe te voegen wordt het drinkwater.
Elke zuiveringsmethode heeft een eigen leiding. In deze drie leidingen bootsen we het watergebruik-ritme van de eindgebruiker na. Dus stroomt er ’s nachts minder water door de leidingen dan overdag. Ook bootsen we piekmomenten na, zoals in de ochtend wanneer veel mensen douchen.
Op deze manier zien we wat het effect is van deeltjes in het water die tijdens rust naar de bodem zakken - en weer loskomen als het water sneller stroomt. Dit kunnen deeltjes uit de zuivering zijn, die in het leidingnet nog samenklonteren. Maar het kan ook gaan om biologisch materiaal dat in het leidingnet ontstaat door de aanwezigheid, groei en afsterven van microscopisch kleine waterorganismen en ongewervelde diertjes.
We voeren dit onderzoek uit in nauwe samenwerking met technologiebedrijf PWNT, zowel in denkkracht als in uitvoering. Daarnaast werken we samen met onderzoekers van:
De TU Delft
Wateronderzoeksinstituut KWR
Het Waterlaboratorium (HWL)
De technieken die we gebruiken zijn niet nieuw, maar de toepassing op dit type water wel. Ook het onderzoeken van het effect in de drinkwaterleidingen is nieuw. Om van elkaar te leren werken we samen met andere drinkwaterbedrijven, zoals Oasen (deel van Zuid-Holland) en Waternet (regio Amsterdam).
Matthijs Rietveld - Beleidsadviseur Pieter Roskam - Projectmanager Installaties
Het IJsselmeer is onze belangrijkste bron. Om van IJsselmeerwater drinkwater te maken, halen we er ongewenste stoffen uit. Denk aan bacteriën, medicijnresten, pesticiden en PFAS. Daarbij ontstaat altijd een reststroom: een mengsel van reststoffen en schoon water. Deze reststromen lozen we nu nog in het oppervlaktewater. We brengen daarmee terug wat we eerder hebben verwijderd. Dat mag van de wet en we voldoen aan alle regels. Maar: als duurzaam en maatschappelijk bedrijf willen we het graag anders aanpakken. Daarom onderzoeken we hoe we meer schoon water kunnen behouden en zo min mogelijk reststoffen hoeven te lozen. Technologen Esmee Joosten en Almo Abusultan leggen uit hoe we dat doen.
In Andijk legt PWN de Klimaatbuffer IJsselmeer aan. Zand, mosselen en waterplanten doen hier een deel van het zuiveringswerk. Hierdoor zijn er minder chemicaliën en energie nodig om drinkwater te maken. En zo is er permanent een ruime voorraad zoetwater beschikbaar. In LIFE Watersource test PWN de beste inrichting hiervoor. De kennis uit dit project kan niet alleen PWN, maar heel Europa vooruit helpen. Hoe precies? Onderzoeker Tim de Groot en beleidsmedewerker drinkwater Anne Swank leggen het hieronder uit.
Elk jaar krijgt PWN enkele honderden meldingen over bruin drinkwater. Vaak is dit tijdelijk en komt het door werkzaamheden aan leidingen in de buurt. Maar een deel is lastiger te verklaren. De leidingen in de straat doorspoelen kan helpen, maar op sommige plaatsen komen de klachten terug. Dankzij uitgebreid onderzoek heeft PWN de oorzaak nu in beeld. Er zijn verschillende oplossingen ontwikkeld. Maar wat werkt nou het beste? Matthijs Rietveld (PWN) en Emmanuelle Prest van onderzoekspartner PWNT zoeken dit samen uit in een groot project.
Regenkleding, pannen, pizzadozen: PFAS wordt in van alles verwerkt. Via de fabrieken komen deze stoffen ook in de lucht, bodem en in wateren terecht. En omdat ze niet afbreken, hopen ze zich op in de natuur én ons lichaam. Een groeiend probleem. PWN doet daarom veel onderzoek naar PFAS in onze bronnen en duingebieden. Drinkwatertechnoloog Ruud van der Neut en projectmanager Martijn van Schaik zoeken mee naar oplossingen om PFAS uit het drinkwater én het milieu te weren.
In Noord-Holland wonen en werken steeds meer mensen. Daardoor is er steeds meer drinkwater nodig. Vooral in hete, droge zomers zijn er sterke pieken in het drinkwatergebruik. We moeten altijd betrouwbaar drinkwater kunnen leveren, ook tijdens langdurige droogte of bijvoorbeeld uitval van een grote transportleiding. Daarom onderzoeken we verschillende aanpassingen aan ons bestaande systeem. We verkennen nieuwe oplossingen, zoals het opslaan van drinkwater onder de grond.
Wie zijn onze klanten? En wat weten ze van PWN, wat voelen ze erbij en wat doen ze ermee? Om daar meer inzicht in te krijgen, houden we de vinger aan de pols. Dat doen we voor consumenten en zakelijke klanten. Hoe doen we dit? - Via onderzoek binnen ons eigen klantenpanel - In samenwerking met een onderzoeksbureau - Branche-breed in samenwerking met onderzoeksinstituut KWR en andere drinkwaterbedrijven